أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
75
قانون ( فارسى )
علاجهايى كه در فصل اول و در علاج گاز گرفتن انسان آورديم ، تقريبا كافى است . و شايد همينقدر كافى باشد كه : فورا همينكه گاز گرفتگى روى داد ، سركه برجاى گاز گرفته بپاشى و چندين بار جاى گاز گرفته را با كف دست سيلى بزنى و آنگاه بورهء قرمز را در سركه بسرشى و بر آن بگذارى و ببندى و هر سه روز دارو را از نو بگذارى . بويژه اگر بيم داشته باشى كه مبادا سگ هار باشد . پياز و نمك و سداب و باقلى و بادام تلخ را در عسل بسرش و برآن بگذار ! بارهنگ و نمك و برگ خيار و برگ خيار چنبر خوردنى همگى خوبند . پونه را بكوب و با شراب بسرش و برجاى گزيده بگذار ! مردارسنگ را برجاى گزيده بمال و بويژه اگر عضو ورم كرده باشد ، ماليدن مردارسنگ بر آن بسيار خوب است . اگر جاى گزيده التهاب كرد ، آرد گاودانه را در عسل بسرش و برآن بگذار ! مرزهء بيابانى با نمك و عسل بسيار خوب است كه برجاى گزيده بگذارى . آبكامهء پرورده در سركه و نمك در سركه حل شده و چندين روز مانده در علاج گزيده خوبند . اين نمك در سركه حل شده و چند روز مانده ، در بقيهء حالتهاى دو فصل اول و دوم نيز بسيار خوب است . فصل چهارم سگ هار ، گرگ هار ، راسوى هار - سگ از چه هار مىشود ؟ - مزاج سگ از حالتى كه هست تغيير مىيابد و به سوء مزاج سودايى بسيار بغرنج مبتلا مىشود و مزاجش پليد و سمى مىگردد . - اين تغيير يافتن مزاج از چيست ؟ - چندين احتمال گوناگون دارد . 1 - هوا . هواى بسيار گرم خلطهاى لازم بدن سگ را مىسوزاند و سگ در پاييز هار مىشود . يا هواى بسيار سرد بر سگ تأثير مىگذارد و خلطهاى لازم بدن سگ در اندرون بدن يخ مىبندند و خون داخل بدن سگ به خلط سودايى تبديل مىشود و در فصل بهار هار مىشود . 2 - غذا و نوشيدنى . سگ از خونى كه پيش دكان قصابان جمع مىشود مىخورد ، گوشت لاش مرده و گنديده مىخورد ، آب گنديده مىنوشد و در نتيجه خلط لازمهء بدنش به سوداى گنديده تمايل پيدا مىكند و هار مىشود . سگ وقتى هار مىشود ، خلقت و شكلش نيز تغيير مىيابد ؛ چنان كه اين حالت را در جذاميان مشاهده مىكنى . ممكن است بدنش ورم كند و رنگش مايل به خاكسترى شود . و خود بيمارى بر افزايش بيمارى